By Odisha Prabhab 
ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଜୟ। ଅସତ୍ୟ ଉପରେ ସତ୍ୟର ଜୟ। ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ନେଇ ଆସେ ପବିତ୍ର ବିଜୟା ଦଶମୀ। ଦଶହରା ଅବସରରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ହୋଇଥାଏ ରାବଣ ଦହନ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛନ୍ତି କି, ରାବଣ ଦହନ ପରେ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନେ ଜଳିଯାଇଥିବା କାଠ କିମ୍ବା ପାଉଁଶକୁ ଘରକୁ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହା ପଛରେ ରହିଛି କେଉଁ ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା? ଏହି ପାଉଁଶକୁ ଘରେ ରଖିବା ଶୁଭ ନା ଅଶୁଭ? ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଦଶହରା କେବଳ ଏକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ। ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ରାବଣଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଅଧର୍ମର ଅନ୍ତ ଘଟାଇଥିଲେ। ଏହି ବିଜୟକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପାଇଁ ଦଶହରାରେ ରାବଣ ଦହନ କରାଯାଏ। ତେବେ ରାବଣ ଦହନ ପରେ ପାଉଁଶ ଘରକୁ ଆଣିବାର ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ରାବଣ ଦହନରୁ ମିଳୁଥିବା ପାଉଁଶ କିମ୍ବା ଜଳିଯାଇଥିବା କାଠକୁ ଘରର ଦୁଆରବନ୍ଧରେ ରଖିଲେ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଦୂର ରହେ ଏବଂ ଘରକୁ ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳେ ବୋଲି କେତେକ ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି। ଆଉ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଜଳିଯାଇଥିବା କାଠକୁ ଶୁଭର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଘରେ ରଖାଯାଏ। କେତେକ ଲୋକ ଏହାକୁ ରାବଣଙ୍କ ଅସ୍ଥି ସହ ମଧ୍ୟ ତୁଳନା କରନ୍ତି। ହେଲେ ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ କଥା ମନେ ରଖିବା ଜରୁରୀ। ରାବଣ ଦହନରେ ଜଳୁଥିବା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ପାଉଁଶ କିମ୍ବା କାଠ ପ୍ରକୃତ ରାବଣଙ୍କ ଅସ୍ଥି ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ଲୋକପ୍ରଚଳିତ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ, ଯାହା ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରଚଳିତ ନୁହେଁ। ତେବେ ରାବଣଙ୍କ ପାଉଁଶ ଘରକୁ ଆଣିବା ଶୁଭ ନା ଅଶୁଭ? ଏହାକୁ ନେଇ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣୀୟ କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ପରମ୍ପରା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ନେଇ ଅଯଥା ଭୟଭୀତ ହେବା ଅପେକ୍ଷା ପରମ୍ପରା ପଛରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସକୁ ବୁଝିବା ଅଧିକ ଜରୁରୀ। ରାମାୟଣରେ ରାବଣଙ୍କୁ ଜଣେ ବିଦ୍ୱାନ ଓ ଶିବଭକ୍ତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଓ ଅନ୍ୟାୟ ତାଙ୍କ ପତନର କାରଣ ହୋଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ସତ୍ୟ, ନ୍ୟାୟ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ପ୍ରତୀକ। ତେଣୁ ରାବଣ ଦହନ କେବଳ ଏକ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଜାଳିବାର ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ। ଏହା ମଣିଷକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ଅହଂକାର, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଭଳି ଖରାପ ଗୁଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ଏହି ଦଶହରାରେ ରାବଣ ଦହନର ପାଉଁଶ ଘରକୁ ଆଣିବା ପରମ୍ପରାକୁ ନେଇ ଆପଣ ଯାହା ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ପର୍ବର ପ୍ରକୃତ ସନ୍ଦେଶକୁ ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ଅଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଧର୍ମର ପଥରେ ଚାଲିବା ହିଁ ଦଶହରାର ପ୍ରକୃତ ଶିକ୍ଷା।