By Odisha Prabhab 
ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁଠୁ ସହର ପୂଜା ପାର୍ବଣ ଆସିଲେ ଯାତ୍ରା ପେଣ୍ଡାଲ୍ରେ ଜମେ ଭିଡ଼ । ରାତି ହେଲେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ନାଟକ, ଗୀତ ଓ ଅଭିନୟର ଆସର। କିନ୍ତୁ ଏତେ ବଡ଼ ଆୟୋଜନ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଆସେ କେଉଁଠୁ ? ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଓଡ଼ିଶାର ଯାତ୍ରା ଶୋ’ର ଟିକେଟ୍ ଦର ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଆସନ ଅନୁସାରେ ବଦଳୁଛି । ୨୦୨୪ର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଟିକେଟ୍ ଦର ପ୍ରାୟ ୪୦୦ରୁ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଥିବା କୁହାଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟପଟେ ଅନଲାଇନ୍ ଟିକେଟ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ୪୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଶୋ’ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । କିନ୍ତୁ ଯାତ୍ରା ପାର୍ଟିର ସମସ୍ତ ଆୟ କେବଳ ଟିକେଟ୍ରୁ ହୁଏ ନାହିଁ । ଦ୍ୱିତୀୟ ବଡ଼ ଉତ୍ସ ହେଉଛି କମିଟି ବୁକିଂ। ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ଆୟୋଜକ କମିଟିମାନେ ଯାତ୍ରା ପାର୍ଟିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଶିରେ ବୁକ୍ କରନ୍ତି । ଏକ ଗବେଷଣାମୂଳକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ, ସ୍ଥାନୀୟ କମିଟିମାନେ ପାର୍ଟି ମାଲିକଙ୍କୁ ଅଗ୍ରିମ ଦେଇ ଶୋ’ ବୁକ୍ କରନ୍ତି । ୨୦୨୪ରେ ଓଡ଼ିଶାର ଯାତ୍ରା କମିଟି ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ଗୋଟିଏ ରାତିର ଶୋ’ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ପାର୍ଟି ପ୍ରାୟ ୩ ଲକ୍ଷରୁ ୩.୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଚାର୍ଜ କରୁଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ୩୫ରୁ ଅଧିକ ଯାତ୍ରା ପାର୍ଟି ଥିବା ଏବଂ ସେଥିରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ଟିକୁ A-Class ଭାବେ ଗଣାଯାଉଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା । ଯାତ୍ରାପାର୍ଟି ଆୟର ତୃତୀୟ ଉତ୍ସ ହେଉଛି ବିଜ୍ଞାପନ ଓ ପ୍ରାୟୋଜକ। ବଡ଼ ଯାତ୍ରା ପେଣ୍ଡାଲ୍ରେ ବ୍ୟାନର, ପୋଷ୍ଟର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଚାର ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ବିଜ୍ଞାପନ ଦିଆଯାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ଟିକେଟ୍ ଓ ବୁକିଂ ସହ ବିଜ୍ଞାପନ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା ବ୍ୟବସାୟର ଅନ୍ୟ ଏକ ଆୟ ମାଧ୍ୟମ। ପୁରୁଣା ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ କେତେକ ଯାତ୍ରା ପାର୍ଟି ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋ’ କରୁଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳିଛି। ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ଶୋ’ରୁ ଆୟ ସୀମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷସାରା ଅନେକ ଶୋ’ ହେବା ଫଳରେ ବ୍ୟବସାୟର ପରିମାଣ ବଢ଼ିଥାଏ । ଅନ୍ୟପଟେ କଳାକାରଙ୍କ ପାରିଶ୍ରମିକ, ମଞ୍ଚ, ଲାଇଟ୍, ସାଉଣ୍ଡ, ପୋଷାକ, ଯାତାୟାତ, ମେକଅପ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ମିଶି ଗୋଟିଏ ଯାତ୍ରା ପାର୍ଟିର ପରିଚାଳନା ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ। ୨୦୨୫ର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ କିଛି ଅଗ୍ରଣୀ କଳାକାରଙ୍କ ବାର୍ଷିକ ପାରିଶ୍ରମିକ ୩୦ରୁ ୪୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ଦାବି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ତେଣୁ ଯାତ୍ରାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବଡ଼ ଭିଡ଼ ଓ ବଡ଼ ଆୟ ପଛରେ ରହିଛି ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଟିକେଟ୍, କମିଟି ବୁକିଂ, ବିଜ୍ଞାପନ ଏବଂ ଲଗାତାର ଶୋ’। ଏକ ସମୟରେ, ୨୦୧୮ର ଏକ ଶିଳ୍ପ ଆକଳନରେ ଓଡ଼ିଶାର ଯାତ୍ରା ଶିଳ୍ପର ବାର୍ଷିକ କାରବାର ପ୍ରାୟ ୧୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବୋଲି ଆନୁମାନ କରାଯାଇଥିଲା।