ବେଶ୍ୟାଳୟ ମାଟି ବିନା ଗଢାହେବେନି ମା’ !

ଆଉ ଦିନ କେଇଟା ପରେ ଧରାବତରଣ କରିବେ ଜଗତ ଜନନୀ ମା’ ଦୁର୍ଗା । ଏନେଇ ଚାରିଆଡେ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ମାହୋଲ । ସେପଟେ କାରିଗରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଦ ନାହିଁ । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ କାମ ସାରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି କାରିଗର । ତେବେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଓ ମାଟିର ସମ୍ପର୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିବିଡ଼ ଏବଂ ପବିତ୍ର। ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୃଣ୍ମୟୀ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଠନ ପାଇଁ କେବଳ ସାଧାରଣ ମାଟି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ, ବରଂ ଏଥିପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରା ଓ ନିୟମ ରହିଛି। ମା’ଙ୍କ ପ୍ରତିମା ତିଆରି ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ୪ ପ୍ରକାରର ପବିତ୍ର ମାଟି ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ । ଦୁର୍ଗାପୂଜା ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ବେଶ୍ୟାଳୟ ଦ୍ୱାରରୁ ମାଟି ଆଣିବା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରମ୍ପରା। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସେଠାକୁ ଯାଏ, ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ରତା ବାହାରେ ଛାଡ଼ି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ତେଣୁ ସେହି ସ୍ଥାନର ମାଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ। ଏହା ସମାଜର ସବୁ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କୁ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବାର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତୀକ । ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗା ନଦୀ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ପବିତ୍ର ନଦୀର କୂଳରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ଉର୍ବର ମାଟି ମୂର୍ତ୍ତି ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ଅଟେ। ଗୋମାତାଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ପୂଜନୀୟ ମାନାଯାଏ। ତେଣୁ ଗୋଶାଳାରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ମାଟିକୁ ଏହି ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣରେ ମିଶାଯାଏ। ରାଜ ପ୍ରାସାଦ କିମ୍ବା ଶାସନ ଗାଦିର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ମାଟି ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ମାଟିକୁ ଏକାଠି ମିଶାଇ କାରିଗରମାନେ ମା’ଙ୍କର ଭବ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦଶମୀ ବା ବିଜୟା ଦଶମୀ ତିଥିରେ ମା’ଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ଜଳରେ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ, ଯାହା ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ “ମାଟିର ଦେହ ଶେଷରେ ମାଟିରେ ହିଁ ମିଶିଯାଏ”।