ନବରାତ୍ରୀର ନବମ ଦିନ ଜାଣନ୍ତୁ ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କ ଆରାଧନା ଓ ପୂଜାର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ସାରା ଦେଶରେ ଚାଲିଛି ନବରାତ୍ରୀର ପବିତ୍ର ପର୍ବ। ନଅ ଦିନ ଧରି ଆଦ୍ୟାଶକ୍ତି ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ନଅଟି ସ୍ୱରୂପର ଆରାଧନା କରୁଛନ୍ତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ମା’ଙ୍କ ଏକ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱରୂପକୁ ସମର୍ପିତ । ନବରାତ୍ରୀର ନବମ ତଥା ଶେଷ ଦିନରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ । ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ, ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ତେବେ କ’ଣ ରହିଛି ମା’ଙ୍କ ମହିମା ? ନବଦୁର୍ଗାଙ୍କ ନବମ ତଥା ଶେଷ ସ୍ୱରୂପ ହେଉଛନ୍ତି ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ। ‘ସିଦ୍ଧି’ ଅର୍ଥ ସଫଳତା ବା ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ‘ଦାତ୍ରୀ’ ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଦେବୀ। ଅର୍ଥାତ୍ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ। ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଆଠ ପ୍ରକାରର ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ସିଦ୍ଧିଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଅଣିମା, ମହିମା, ଲଘିମା, ଗରିମା, ପ୍ରାପ୍ତି, ପ୍ରାକାମ୍ୟ, ଈଶିତ୍ୱ ଓ ବଶିତ୍ୱ। ଏହି କାରଣରୁ ମା’ଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତ। ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଭୁଜା ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ହାତରେ ଶଙ୍ଖ, ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଚକ୍ର, ତୃତୀୟ ହାତରେ ଗଦା ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ହାତରେ ପଦ୍ମ ଶୋଭା ପାଏ। ମା’ ସିଂହ ଉପରେ ବିରାଜମାନ କରିଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମାସନରେ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରାଯାଏ। ମା’ଙ୍କର ଏହି ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି, ଶାନ୍ତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି। ପୁରାଣ କଥା ଅନୁସାରେ, ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହ ମା’ଙ୍କ ମହିମା ଜଡ଼ିତ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ମା’ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାରର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହ ସମ୍ପର୍କିତ କରାଯାଏ। ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କ ଆରାଧନା କେବଳ ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥାର ବିଷୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ନବରାତ୍ରୀର ନବମ ଦିନ ବା ମହାନବମୀରେ ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ମା’ଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ପରିବାରର ସୁଖ, ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରନ୍ତି। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଦିନ କନ୍ୟା ପୂଜନର ମଧ୍ୟ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଛୋଟ ଛୋଟ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଇବା ସହ ଉପହାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ମା’ଙ୍କ କୃପାରୁ ଜୀବନରେ ଥିବା ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ମନରେ ସକାରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ। ମା’ଙ୍କ ଆରାଧନା ମଣିଷକୁ ସତ୍‌ମାର୍ଗରେ ଚାଲିବା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖିବା ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚେତନ ରହିବାର ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। ନବରାତ୍ରୀର ନଅ ଦିନର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନାରେ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ନଅଟି ସ୍ୱରୂପର ମହିମା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥାଏ। ନବମ ଦିନରେ ମା’ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କ ଆରାଧନା ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ସନ୍ଦେଶ ଦିଏ। ମା’ଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଭରିଯାଉ, ଏହା ହିଁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନା।