ଚକୋଲେଟ୍ ଖାଇଲେ ମନ ଖୁସି ହୁଏ ବୋଲି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣୁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପଛର ପ୍ରକୃତ କାରଣ କ’ଣ ? ନ୍ୟୁରୋଲୋଜି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଡାର୍କ ଚକୋଲେଟ୍ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତିଷ୍କର ରିୱାର୍ଡ ସେଣ୍ଟର ସକ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ ଡୋପାମାଇନ୍ (Dopamine) ଏବଂ ଏଣ୍ଡୋରଫିନ୍ (Endorphins) ଭଳି ହରମୋନ୍ ରିଲିଜ୍ ହୁଏ, ଯାହା ତୁରନ୍ତ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆରାମ ଦେଇଥାଏ। ଚକୋଲେଟ୍ରେ ଥିବା ‘ମ୍ୟାଜିକାଲ୍’ ଉପାଦାନ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ଓ ସତର୍କତା ବଢ଼ାଏ ।
ଡାର୍କ ଚକୋଲେଟ୍ରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଫ୍ଲାଭାନୋଲ୍ସ (Flavanols) ଥାଏ, ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଏଥିସହ ଏଥିରେ ଥିବା ଥିଓବ୍ରୋମାଇନ୍ (Theobromine) ଏବଂ ସାମାନ୍ୟ କ୍ୟାଫେନ୍ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆଲର୍ଟ ବା ସତର୍କ ରଖେ । ଡାର୍କ ଚକୋଲେଟ୍ରେ PEA (Phenylethylamine) ନାମକ ଏକ କମ୍ପାଉଣ୍ଡ ଥାଏ। ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ ‘ଲଭ୍ କେମିକାଲ୍’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମନରେ ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ପ୍ରେମର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଡାର୍କ ଚକୋଲେଟ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର, ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଆପଣ ଏହାକୁ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଖାଇବେ। ଏଥିରେ କ୍ୟାଲୋରୀ ଏବଂ ଫ୍ୟାଟ୍ ମଧ୍ୟ ଥାଏ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଦିନକୁ ମାତ୍ର ୨୦ ରୁ ୩୦ ଗ୍ରାମ ଡାର୍କ ଚକୋଲେଟ୍ ଖାଇବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଅତିକମରେ ୭୦% କୋକୋ (Cocoa) ଥିବ। ଡାର୍କ ଚକୋଲେଟ୍କୁ ସର୍ବଦା ଦିନବେଳା କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ପରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ରାତିରେ ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଏଥିରେ ଥିବା କ୍ୟାଫେନ୍ ନିଦ୍ରାରେ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ତେବେ ଡାର୍କ ଚକୋଲେଟ୍ ଆପଣଙ୍କ ମୁଡ୍ ବଦଳାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା କୌଣସି ମାନସିକ ଚିକିତ୍ସାର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ।

